طی سالهای اخیر رواج فرهنگ کافهنشینی و نوشیدن قهوه باعث شده که در بسیاری از شهرهای کشور، کافههای متعددی با شکلها و رویکردهای مختلف افتتاح شوند. به همین واسطه نیاز به نیروی انسانی متخصص در صنعت کافه و رستوران جدیتر از همیشه به نظر میرسد و روز به روز به تقاضاهای مشاغلی مثل باریستا و سرآشپز حرفهای، بیشتر می شود.
همزمانی این اتفاقات با یکدیگر باعث شده که بسیاری از افراد به ویژه جوانان، برای استخدام در کافه تلاش کنند. کار در کافه جذابیتهای فراوانی دارد که این افراد را ترغیب میکند هم به عنوان حرفهای تماموقت و آیندهدار و هم به عنوان کارهای نیمهوقت و دانشجویی به آن فکر کنند.
در کافهها، قسمتها و عناوین مختلفی وجود دارد که اشخاص میتوانند در آنها مشغول به فعالیت شوند که یکی از جذابترین آنها، فعالیت به عنوان باریستا است. از آنجایی که امروزه نوشیدن قهوه به یکی از عادات درصد زیادی از مردم ما تبدیل شده، تقاضا برای استخدام باریستا در کافه، رستوران و بسیاری دیگر از مراکز، افزایش پیدا کردهاست. با وجود تقاضای زیاد، کماکان چالشهای جدی و مهمی در این شغل وجود دارد که مسئله دستمزد و حقوق یکی از مهمترین آنهاست. در ادامه این مطلب، در مورد ویژگیها و معضلات این شغل صحبت میکنیم و بررسی میکنیم که حقوق باریستا در سال 1404 چقدر است.
حقوق باریستا در سال 1404
در مورد مشاغل غیر دولتی، معمولا مصوبه رسمی برای تعیین میزان دقیق حقوق وجود ندارد. اما طبق گزارشهایی که از دستمزد باریستا در سال 1403 منتشر شده، میانگین حقوق این افراد بین 14 تا 22 میلیون تومان تخمین زده میشود. این مقدار برای کلانشهرهایی مانند تهران عنوان شده در حالی که برای شهرستانها این مبلغ با میانگین 14 میلیون تومان گزارش شده است. در حال حاضر که تقریبا سه ماه از سال 1404 میگذرد، میانگین حقوق باریستا در تهران و سایر شهرهای بزرگ، بین 16 تا 32 میلیون تومان تعیین میشود.
در طول سال گذشته، کمترین سطح پرداخت حقوق برای باریستا، حدود 14 میلیون تومان بوده که این مبلغ در سال 1404 به حدود 16 میلیون تومان رسیدهاست. در سوی دیگر، در سال 1403، بیشترین سطح حقوق پرداختی به باریستا، 30 میلیون تومان گزارش شده که این مبلغ هم امسال حدودا 40 میلیون تومان محاسبه شدهاست.
در نظر داشته باشید که اعداد اعلام شده بر مبنای یک شیفت کاری هفت-هشت ساعته در روز محاسبه شده است. بسیاری از افراد شاغل در کافه ممکن است روزانه بیش از یک شیفت کار کنند که این موضوع میتواند سطح درآمد را دوبرابر کند.
عوامل موثر بر حقوق باریستا
موارد مختلفی روی تعیین میزان دستمزد باریستاها تاثیر میگذارد که مهمترین موارد آنها را میتوان به صورت زیر عنوان کرد:
تجربه و مهارت
یکی از مهمترین عواملی که میتواند نقش تاثیرگذاری روی تعیین حقوق باریستا داشته باشد، میزان تجربه و مهارت باریستا است. زمانی که فردی به عنوان باریستای کمتجربه در یک مجموعه مشغول میشود، طبعا حقوق کمتری خواهدداشت و در عوض میتواند در کنار کسب درامد، روی کسب تجربه هم تمرکز کند.
اما باریستاهایی که مهارت بیشتری دارند و بر موارد تخصصیتر مانند لاته آرت، عصارهگیری دقیق و همچنین کار با انواع دستگاههای پیشرفته مسلط هستند، حقوق بیشتری دریافت میکنند. پس از ثبت اگهی استخدامی در کافه و در زمان مصاحبه با نیروی متقاضی، مدیران تجربه و مهارت فرد را به عنوان یکی از مهمترین موارد برای تعیین میزان حقوق در نظر میگیرند.
دورههای آموزشی
این که فرد چه دورههای آموزشی را طی کرده و چقدر آموزش دیده هم از جمله مواردی است که میتواند روی تعیین میزان دستمزد باریستا تاثیرگذار باشد. دورههای آموزش باریستا در حال حاضر در بسیاری از مراکز معتبر که زیر نظر سازمان فنی و حرفهای فعالیت میکنند، برگزار میشود. کسب مدارک این دورهها میتواند میزانی از اعتبار را در زمان استخدام باریستا در کافه، ایجاد کند.
موقعیت جغرافیایی کافه
موقعیت مکانی و جغرافیایی کافه هم میتواند نقش پررنگی در تعیین میزان حقوق پرسنل آن کافه داشتهباشد. نه تنها حقوق باریستا، بلکه حقوق آشپز، کمکآشپز، نیروهای خدماتی و همچنین حقوق ویتر در کافه هم میتواند براساس شهر و موقعیت مکانی کافه مشخص شود.
معمولا در کلانشهرهایی مانند تهران، اصفهان، رشت و شیراز، میزان دستمزد از شهرهای کوچکتر، بیشتر است. در این شهرها، معمولا هزینه زندگی، اجاره فضا و خرید مواد اولیه بیشتر از شهرهای دیگر است و به همین نسبت، دستمزدها هم بالاتر تعیین میشود. از طرف دیگر، در یک شهر هم، کافههایی که در مناطق و خیابانهای مختلف تاسیس میشوند، احتمالا مبالغ متفاوتی را به پرسنل خود پرداخت میکنند که این موضوع هم میتواند وابسته به میزان درامد و میزان اجاره کافیشاپ باشد.
حجم کاری
عامل مهم دیگری که میتواند دستمزد پرسنل کافه را تعیین کند، حجم فعالیتی است که آنها در طول شیفتهای کاری خود انجام میدهند. از حقوق صندوقدار در کافه گرفته تا آشپز و باریستا میتواند در کافههایی که شلوغتر از حد معمول هستند، بیشتر از میانگین طبیعی محاسبه میشود.
نوع کافه و برند
یکی از مواردی که میزان حقوق و در کنار آن، مزایای پرسنل کافه را مشخص میکند، نوع کافه و برند آن است. معمولا کافههای زنجیرهای، مزایای بیشتری در مقایسه با کافههای مستقل دریافت میکنند.
مزایای شغلی باریستا
کار کردن به عنوان یک باریستا، ویژگیهای جذاب و مزایای مختلفی دارد که افراد را به این شغل، علاقهمند میکند. موارد زیر را شاید بتوان به عنوان مهمترین مزایای شغلی باریستاها عنوان کرد:
انعطاف زمانی و کار به صورت پارهوقت
همانطور که پیش از این هم عنوان کردیم، امروزه، بسیاری از جوانان و دانشجویان، به عنوان یک باریستای پارهوقت در بسیاری از کافهها مشغول به فعالیت هستند. کار در کافه، به دلیل وجود شیفتها و ساعات کاری مختلف و منعطف، این امکان را فراهم میکند که افراد بتوانند امور دیگر زندگی خود را به راحتی با ساعات کاری، تنظیم کنند.
محیط کاری پرانرژی و پویا
کافهها معمولا محیطی زنده و پرانرژی دارند که میتواند روحیه افراد را شادتر نگه دارد. قرار گرفتن در این محیطها باعث میشود افراد اعتماد بنفس بیشتری پیدا کنند و خلاقیت هم در آنها تقویت شود.
ایجاد ارتباطات اجتماعی
یکی از نیازهای هر انسانی، ایجاد ارتباطات اجتماعی با دیگران است که برای هر فرد، حد و میزان مختلفی دارد. برای افرادی که برونگراتر هستند و بیشتر به ارتباط با دیگران تمایل دارند، کار در کافه میتواند یکی از بهترین گزینهها محسوب شود. این روابط اجتماعی و دوستانه، در کنار حس و حال خوبی که برای بسیاری از افراد ایجاد میکند، میتواند شبکهای از ارتباطات کاری هم ایجاد و به یافتن فرصتهای شغلی مناسبتر کمک کند.
یادگیری یک مهارت بینالمللی
باریستاها در زمینه عصارهگیری از قهوه، کار با دستگاههای قهوهساز و اسپرسوساز و لاته آرت مهارت کسب میکنند. از آنجایی که در سراسر دنیا، کافههای مختلفی وجود دارند و بسیاری از مردم، روزانه عادت به نوشیدن قهوه دارند، از این مهارت میتوان در کشورهای مختلف استفاده کرد. این ویژگی به خصوص برای افرادی که به دنبال مهاجرت هستند، میتواند یک امتیاز به حساب آید.
چالشهای شغلی باریستا
در کنار ویژگیهای خوبی که کار کردن به عنوان یک باریستا دارد، چالشهایی هم در این شغل وجود دارد که باید در زمان تصمیمگیری آنها را در نظر گرفت:
ساعات کاری طولانی
شیفتهای کاری هر کافهای براساس حجم کاری و ساعات فعالیت کافه تعیین میشود که معمولا هر شیفت، میتواند بین 7 تا 8 ساعت مشخص شود. یکی از چالشهای کاری باریستاها این است که معمولا تمام این ساعات را ایستاده و مشغول فعالیت هستند. به ویژه در کافههایی که مشتریان بیشتری دارند، این ساعات با استرس زیاد و خستگیهای فیزیکی همراه است.
دستمزد کم
با توجه به میزان دستمزد تعیین شده در سال 1404، میتوان گفت که حقوق باریستا در مقایسه با سایر مشاغل، چندان راضی کننده نیست. البته این مبالغ، برای افرادی که به صورت پارهوقت کار میکنند میتواند مناسب و بهصرفه باشد.
فقدان بیمه و مزایای شغلی
طبق قانون کار، هر کارگاهی که کد اقتصادی دارد، ملزم است که کارکنان خود را بیمه کند، با این حال کماکان مجموعههایی هستند که به دلایل و روشهای مختلفی این کار را انجام نمیدهند. از طرف دیگر باریستاها و دیگر پرسنل کافه، معمولا از مزایای کارمندان سازمانها و شرکتها بهرهمند نیستند.
با وجود تمام نکات مثبت و منفی، میتوان گفت که باریستا شدن، این روزها یکی از محبوبترین مشاغل در بسیاری از شهرها، به ویژه کلانشهرها محسوب میشود. اگر مجموعهها، قراردادهای شفافتری با باریستاها امضا کنند تا به آنها اطمینان دهند حقوق و مزایایشان به موقع پرداخت میشود و همچنین انجمنهای صنفی تشکیل شود که باریستاها بتوانند حقوق خود را پیگیری کنند، بخش زیادی از مشکلات آنها با احتمال بیشتری حل خواهد شد. این امر کمک میکند باریستاها با خیال آسودهتری روی کسب مهارتهای خود تمرکز کنند و این شغل آینده روشنتری داشتهباشد.
