اگر به تازگی قصد راهاندازی کافه یا رستوران را داشته باشید حتما باید از آخرین قوانین مالیاتی در صنعت غذا و نوشیدنی اگاه باشید تا بتوانید با بینش اقتصادی عمیقتری، منوی خود را قیمتگذاری کنید و بودجهبندی دقیقتری برای هزینههای مجموعه خود داشته باشید. در این مقاله بر اساس آخرین قوانین مالیاتی کشور، جزئیات مربوط به مالیات عملکرد و مالیات ارزش افزوده را شرح میدهیم.
انواع مالیاتهای کافه و رستوران
اگر صاحب کافه یا رستوران هستید یا قصد راهاندازی دارید باید بدانید که شما با 5 نوع مالیات مختلف مواجه هستید:
- مالیات بر ارزش افزوده: در صورتی که کافه یا رستوران شما فضای پذیرایی، خدمات سرو، یا سالن داشته باشد باید 10 درصد از فروش را به مالیات ارزش افزوده اختصاص دهید. در ادامه به تفصیل در باره مالیات ارزش افزوده کافه و رستوران توضیح میدهیم.
- مالیات بر عملکرد: مالیات سالانه کافه و رستورانها شبیه مالیات مشاغل، با نرخ تصاعدی نسبت به سود خالص بر اساس درآمد و اظهارنامه در نظر گرفته میشود.
- مالیات حقوق کارکنان: این مالیات شامل کسری از حقوق کارمندان که باید به دارایی و تامین اجتماعی پرداخت شود گه شامل 10 درصد از حقوق + بیمه میشود. پس پیش از استخدام برای کافه حتما این موضوع را در نظر داشته باشید.
- مالیات اجاره: در صورتی که ملک شما اجارهای باشد، اجارهدهنده مشمول هست که 10 درصد از مبلغ اجاره را به عنوان مالیات پرداخت کند.
- مالیات تابلو (بنر و تابلو مغازه): شهرداری در برخی مناطق بابت تابلو تبلیغاتی از کسبوکارها عوارض میگیرد. ایم مبلغ به صورت سالانه محاسبه شده و معمولا رقم ثابتی ندارد و متغیر است.
مالیات بر عملکرد کافه و رستوران
پیش از اینکه به قوانین مربوط به مالیات ارزش افزوده کافه و رستوران بپردازیم، باید مروری بر مالیات عملکرد کافه و رستوران و نحوه محاسبه آن داشته باشیم. مالیات بر درآمد کافهها و رستورانها، به عنوان یکی از مشاغل صنفی، بر اساس سود واقعی یا برآوردی و طبق مقررات سازمان امور مالیاتی محاسبه میشود که دو روش برای محاسبه آن در نظر گرفته میشود:
-
اظهارنامه عادی (بر اساس سود واقعی)
در این روش، به عنوان صاحب کافه رستوران باید با نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک قانونی، درآمدها و هزینههای واقعی خود را محاسبه و سود خالص را در اظهارنامه مالیاتی اعلام کنید. مالیات پس از کسر معافیت پایه سالانه و با اعمال نرخهای ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود.
-
روش تبصره ماده ۱۰۰ (مالیات مقطوع)
رستورانهایی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۴۰4 کمتر از ۱۵ میلیارد تومان بوده، میتوانند برای عملکرد سال ۱۴۰5 از این تسهیلات استفاده کنند. در این روش، مالیات به صورت مقطوع و بر اساس اطلاعات سازمان (مانند دادههای پوز و سامانه مودیان) تعیین میشود و نیازی به ارائه اسناد هزینه و درآمد پیچیده نیست.
سازمان امور مالیاتی معمولاً ضرایب سودآوری (اینتاکد) مشخصی را برای انواع رستورانها (مانند فستفود، رستوران سنتی، تهیه غذا و…) در نظر میگیرد که در محاسبه مالیات مقطوع کاربرد دارد.
| نوع رستوران | ضریب سودآوری | توضیحات |
| تالار پذیرایی و خدمات مجالس | ۱۸ – ۳۰ ٪ | خدمات جانبی را نیز شامل میشود |
| کافی شاپ و چایخانه
|
۱۵ – ۲۵ ٪ | شامل نوشیدنی و دسر میشود. |
| فست فود و ساندویچی
|
۱۲ – ۱۸ ٪ | به تنوع محصولات بستگی دارد. |
| رستوران و تهیه غذا (عمومی)
|
۱۰ – ۱۵ ٪ | بسته به درجه و محل رستوران متفاوت است. |
مالیات بر ارزش افزوده کافه و رستوران
طبق آخرین قوانین مالیاتی، کلیه کافهها و رستورانهایی که دارای محل مناسب برای ارائه خدمات (شامل نشانی ثبتشده و فضای فیزیکی برای نشستن مشتریان) هستند، باید مالیات بر ارزش افزوده را از مشتریان خود دریافت کنند. اولین نکته ابهام در باره این نوع مالیات این است که دریافت مالیات ارزش افزوده برای کافهها و رستورانهایی که بهعنوان مؤدی ثبتنام کردهاند و دارای مجوز رسمی هستند مجاز است. در غیر این صورت کافه یا رستوران مشمول جریمه خواهد بود. اگر کافه یا رستوران شما هنوز مجوز ندارد پیشنهاد میکنیم حتما مقاله «شرایط دریافت مجوز کافه و رستوران» را مطالعه کنید.
در واقع سازمان امور مالیاتی این مجوز را به کافهها و رستورانها میدهد تا 10 درصد از مبلغ فروش خود را بهعنوان مالیات و عوارض از مشتری دریافت کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. اگر رستورانی فاقد ثبتنام قانونی در سامانه ارزش افزوده باشد؛ اما از مشتریان مالیات دریافت کند، این عمل تخلف محسوب میشود و میتواند پیگرد قانونی داشته باشد.
فرمول دریافت مالیات ارزش افزوده به زبان ساده به این شکل است:
مالیات ارزش افزوده= قیمت کالا (بدون مالیات) * 10 درصد
مثال: اگر مبلغ کل فاکتور مشتری ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد:
مالیات = ۱,۰۰۰,۰۰۰ × ۱۰٪ = ۱۰۰,۰۰۰ تومان
چه رستورانهایی شامل دریافت ارزش افزوده میشوند؟
اگر رستوران یا کافه شما فضای پذیرایی داشته باشد، مجموعه شما مشمول دریافت مالیات ارزش افزوده بر میشود. اما مجموعههایی که فضای نشستن و پذیرایی ندارد و به صورت بیرونبر فعالیت میکنند شامل این مالیات نمیشوند و نباید از مشتریان خود مالیات بر ارزش افزوده دریافت کنند. این نکته را نیز در نظر داشته باشید که اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده باید به صورت فصلی (هر سه ماه) تکمیل و ارسال شود و مالیات متعلقه پرداخت شود.
| نوع کافه یا رستوران | نرخ مالیات ارزش افزوده | توضیحات |
| کیترینگ مجالس و مراسم | 10 درصد | اگر فقط شامل تهیه غذا باشد و فضای پذیرایی نداشته باشد، معاف از مالیات میشوند. |
| کافهها و رستورانهای زنجیرهای | 10 درصد | در صورتی که فروش فقط بیرونبر باشد نیز به دلیل برند بودن شامل پرداخت مالیات ارزش افزوده میشود. |
| کافه و رستوران بیرونبر | 0 درصد | اگر کافه و رستوران فقط فروش بیرونبر داشته باشد، معاف از پرداخت مالیات است. |
| کافه و رستوران با سالن پذیرایی | 10 درصد | تمام کافه و رستورانهای دارای فضای پذیرایی مشمول مالیات بر ارزش افزوده میشوند. |
فراموش نکنید دریافت مالیات توسط واحدهای معاف، غیرقانونی و موجب جریمه سنگین است.
معافیتها مالیاتی برای کافهها و رستورانها
کافهها و رستورانها نیز مثل دیگر مشاغل میتوانند از برخی معافیتها و مشوقهای مالیاتی بهرهمند شوند مانند:
معافیت پایه مالیاتی ماده ۱۰۱: برای عملکرد سال 1404، درآمد مشمول مالیات سالانه تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان (یا ۱۴۴ میلیون تومان با رعایت شروط استفاده از پایانه فروشگاهی و ثبت در سامانه مودیان) از پرداخت مالیات معاف است.
تخفیف خوشحسابی: پرداخت بهموقع مالیات و انجام صحیح تکالیف میتواند شامل بخشودگی جرائم یا پاداش خوش حسابی شود (طبق بخشنامههای سازمان).
رستورانهای مستقر در مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی: این رستورانها با رعایت شرایط خاص، ممکن است از معافیتهای مالیاتی مربوط به این مناطق بهرهمند شوند.
هزینههای قابل قبول مالیاتی: شناسایی و ثبت دقیق هزینههای مرتبط با فعالیت رستوران (مانند خرید مواد اولیه، اجاره، حقوق پرسنل، قبوض انرژی، استهلاک تجهیزات) نقش مهمی در کاهش درآمد مشمول مالیات دارد.
راهکارهایی برای کاهش مالیات کافهها و رستورانها
شما به عنوان مالک کافه یا رستوران میتوانید با رعایت دقیق قوانین و استفاده هوشمندانه از ظرفیتهای قانونی میتوانید به کاهش بار مالیاتی مجموعه خود کمک کنید.
- مدیریت هوشمندانه اسناد: باید با دقت بالا تمامی فاکتورهای خرید مواد اولیه، تجهیزات، و هزینههای جاری با رعایت استانداردهای سازمان امور مالیاتی را جمعآوری و نگهداری کنید.
- بهرهگیری نرمافزارهای حسابداری: شما باید حتما از برخی نرمافزارهای حسابداری که قابلیت اتصال به سامانه مودیان را دارند استفاده کنید تا گزارشهای دقیقی از خرید، فروش و هزینهها داشته باشید.
- جداکردن هزینههای شخصی از تجاری: حتما دقت کنید هزینههای شخصی مالک به عنوان هزینه رستوران در نظر گرفته نشود.
- استفاده از مشاوره مالی و حسابرسی: با توجه به اینکه قوانین مالیاتی و نحوه محاسبه آن میتواند پیچیده باشد بهتر است برای دریافت مشاوره از متخصصان امور مالی و مالیاتی برای شناسایی تمامی هزینههای قابل قبول، استفاده بهینه از معافیتها و رعایت تکالیف جدید سامانه مودیان بهره بگیرید.
بسیاری از افرادی که قصد راهاندازی کافه یا رستوران را داشتهاند به دلیل عدم آشنایی با جزئیات قوانین مالیاتی در این صنعت با چالشهایی عدیده روبهرو میشوند. پس بهتر است پیش از راهاندازی کافه یا رستوران با مجموعه قوانین مالیاتی صنعت غذا و نوشیدنی آشنا شوید تا بتوانید از خسارات و جریمههای احتمای و هزینههای پیشبینی نشده جلوگیری کنید.
